Motosiklet eğitimi ile ilgili araştırma yaptın ve bu yazıya denk geldiysen, “Tebrikler!”
Öncelikle; kendi can güvenliğini düşünüyorsun; ki buna en çok yakınların sevinecek. Uzun vadede ise, bilinçli bir motosiklet kullanıcısı olmaya adaysın.
Boşladığını farkettiğin anda, arada bir dönüp bu listeye bakarsın. Motosiklet eğitimi alsın ya da almasın, her motosiklet kullanıcısının arada sırada kendine hatırlatması gereken başlıklardan oluşuyor.
Liste bize ait değil. Hazırlayan arkadaşımız ile ilgili bilgiyi ikinci yazının sonunda vereceğim. Bizim ilavelerimizi/yorumlarımızı da aradaki italik yazılarda bulabilirsin.
İstersen yorum bölümüne sorularını veya düşüncelerini ekleyip, listenin geliştirilmesine katkı sağlayabilirsin.
Motosiklet Eğitimi | Temel Motosiklet Becerileri
Motosiklet kullanmayı öğrenirken en büyük problem acemilikte edinilen yanlış alışkanlıkların, acemilik sonrası çok zor terk edilmesidir. Bu listeyi takip ederek belirtilen becerileri kolaydan zora doğru sırası ile edinerek, bu tuzaktan uzak durabilirsiniz.
İlgili beceri için uygun bir alanda deneme yaptığınızdan; egzersizleri, boyunuza ve gücünüze uygun güçte ve ağırlıkta bir motosiklet ile yaptığınızdan emin olun.
Motosiklet eğitimi 101, trafikten uzak, güvenli bir alan tercih edilmelidir.
Geniş ve uzun bir düzlük olması, ya da tercihen kısa çimenler ile kaplı toprak bir alan olması güvenliğiniz için faydalıdır.
Bu çimen konusu kafa karıştırmasın. Düştüğünüz zaman size veya motosikletinizi fazla zarar gelmey,cek bir zemin anlamında. Ya da isterseniz, yumuşak zeminde, motosikletinizi yan ayakta bırakın da, sonucunu görün. Hemen olmaz belki ama yedek parça fiyatlarını görünce; oturur, ağlarsınız. 🙂
- 1. Motosiklet sürüşü için uygun, korumalı kıyafetler giyme Motosiklet eğitimi başlığı altında, ilk ve en önemli konu
Eklemlerinize iyice oturan ve sizi uygun ısıda tutan kıyafetler seçilmelidir. Üşüyen sürücü, tehlikedeki sürücüdür.
Hipotermi tanısı vücut sıcaklığı 35 °C altına düştüğünde ortaya çıkar. Belirti ve semptomları arasında bilinç kaybı, geveleyerek konuşma veya mırıldanma, karışıklık veya hafıza kaybı, sakarlık veya koordinasyon eksikliği, titreme, uyuşukluk veya çok düşük enerji, yavaş ve hafif nefes alma, zayıf nabız yer alır. Nasıl bir tehlike yarattığını anlamışsınızdır. - 2. Kulaklarınızı kopartmadan kask takabilme 🙂
- 3. Gözlerinizi çıkartmadan dereceli ya da güneş gözlüğünüzü takabilme 🙂
- 4. Yakıt musluğunu motora binmeden önce açma (Elektrikli yakıt pompası bulunan motosikletler de mevcut değildir.)
- 5. Sürüşe başlamadan önce sürüş öncesi kontrolleri yapma
Motosiklet eğitimi sırasında öğretilen konuların ilk sıralarında yer alır. Motosiklete binmeden önce etrafında bir tur atıp, herşeyin yolunda olduğundan emin olun. - 6. Motosiklet üzerindeki kontrolleri öğrenme, hangisi fren ya da debriyaj. Viteslerin birbirine göre konumları vb.
- 7. Motosikleti orta ve yan sehpaya alma
Basit görünüyor değil mi? İnsan neden bu listede yer aldığını bile düşünüyor. Ama, yukarıda yedek parça fiyatlarından bahsetmiştik. Fazla basitse, “Yan ayaktayken motora nasıl binilir?” sorusunu da ekleyebilirsiniz? Karışık değil belki ama, ufak detayları var. - 8. Aynaları arkayı ve kör noktaları mümkün olduğunca gösterecek şekilde ayarlama
Bakmayın siz apaçilerin aynaları kapatmalarına. Hiç anlaşılabilir değil ama, komple sökenler var!!! - 9. Jikle ile çalıştırma, motor ısındığında kapatma (Varsa)
Bilmiyorsanız, sorun. Sonra bana gelmeyin “Benim motorda cigle yoğumuş!” diye. 🙂 - 10. Temel gaz, vites ve debriyaj kontrolüne hakim olma
Yeni sürücüler için bile, iki freni de eşit ve yumuşakça kullanarak, kollar; gevşek ve dirsekten kırık halde, bakış; yüksek ve uzak olarak.
İlk andan itibaren bunlara dikkat etmek, sonraları terk edilmesi çok zor kötü alışkanlıkları geliştirmenizi engelleyecektir. - 11. Motosikleti geniş ve açık bir alanda engellerin etrafından yavaşça hareket ettirme.
Dik oturmak ve motosikleti yürüyüş hızlarında dik tutmak… Bu zor öğrenilen ve sürekli çalışarak edinilebilecek bir beceridir. Sürüşün ilk 12 ayı, fırsat buldukça tekrar edilmelidir. İyi sürücüler, kimin onlarla beraber geziye geleceğine; kişinin düşük hızlardaki kontrol becerisine göre karar verirler.
Yoğun ve yavaş akan trafik, trafik ışıkları; hem kendiniz, hem de nasıl bir sürücüyle birlikte sürdüğünüze dair bilgiyi toplamanıza yardımcı olur. Zamanla öğreneceksiniz. - 12. İki fren aynı anda kullanılarak acil durum frenlemesi
Bunu, ilk başta otopark gibi sert bir zeminde maksimum 40 km/h hız ile deneyin. Frenleme sırasında kolların dirsekten kırık ve motosikleti bacaklarınız ile kavramış halde olduğunuzdan emin olun. - 13. Motosiklet durduğunda sol ayağı yere, sağ ayağı arka frene koyma (Yokuş yukarı kalkışlar için çok önemlidir.)
- 14. Sürüş sırasında bakışı aşağı düşürmeden temel kontrolleri (Debriyaj, frenler vb) kullanabilme
- 15. Sinyali aşağı bakmadan açma ve dönüşü tamamlayınca kapatmayı unutmama (Bakışı düşürmeden…)
Ortalıkta sinyali açık gezen kurye arkadaşlarımız olmasının nedeni 🙂 - 16. Bakışı düşürmeden kornayı kullanabilme
- 17. Motosikleti park ettikten sonra yakıt musluğunu kapatma (Varsa)
Bkz. Madde 9
Motosiklet Eğitimi | Yola çıkıyoruz
Şehir dışı bir yolda başlangıç…
Motosiklet eğitimi ile ilgili bir yazı okumak isterken, daha üzerine oturmadan ne kadar çok konu olduğunu farkettin değil mi? Neyse en azından bu aşamada biraz daha eğlenceli konular var. 🙂
- 1. Düz, temiz bir yolda; temel gaz, vites, debriyaj ve fren kontrolü. Şeridin ortasında konumlanma. Bakışı yukarıda tutma.
“Şeridin ortasında konumlanma” kısmını yeni başlayan motosiklet kullanıcıları için değerlendirin lütfen. Orta ve ileri seviye kullanıcılar için konumlanma hakkında daha detaylı bilgiler ve videolar var. - 2. Motosiklet göstergeleri, sinyal uyarı lambaları hararet göstergesi vb.
- 3. Kollar gevşek ve kırık, bakış yüksek ve uzak olarak sürme.
- 4. 180 derecelik dönüş yapma, Dikkat, bu zordur! Özellikle ilk tecrübe için zemini çok dikkatli seçin. Motosikletiniz yüksek ve ağır ise seleyi çıkartıp yerine kalın bir havlu koyarak deneyin. Bakışı ve devri yüksek tutarak, debriyajı yumuşakça kullanarak en önemlisi de aşırı yavaş olmayacak şekilde.
- 5. İki fren aynı anda kullanılarak acil durum frenlemesi. Frenleme sırasında kolların dirsekten kırık ve motosikleti bacaklarınız ile kavramış halde…
- 6. Durma halinden, aniden kalkıp hızlanma. Kollar kırık, bakış ileride…
“Motosikletleri görmüyorlar!” diyoruz ya.
Sırf görünür olmak için olsa bile, sinyalleri kullanmamız gerekiyor. Varlığınızla bir şekilde dikkat çekmemiş olsanız da, sinyal sayesinde diğer taşıt sürücülerinin dikkatini çekmiş olursunuz.
Onun için; - 7. Dur tabelasında durup sola dönme. Sinyali açıp kapatma.
- 8. Dur tabelasında durup sağa dönme. Sinyali açıp kapatma.
- 9. Motosikleti yokuş yukarı geri kaydırmadan kalkma.
Yeni başlayanlar için sıkıntılı olabilir. Pratik yapılmadığı durumda, trafiğe çıktığınızda sıkıntılı durumlarla karşılaşabilirsiniz. - 10. Yana eğimli yolda yokuş yukarı kaydırmadan kalkmak ve sola (veya sağa) dönme.
- 11. Trafik alıştırması 1. Bir arkadaşınızdan araba ile önünüzden gitmesini rica edin. Uyumlu bir şekilde takip edin.
- 12. Trafik alıştırması 2. Kendinize güven geldikçe, arabalı arkadaşınızdan sizi neredeyse taciz etmesini isteyin. (Aniden yavaşlasın, son anda dönmeye karar versin vb…) Bunu düzgün yapacak iyi bir arkadaşınız var ise trafik de sürüş beceriniz için çok faydalı olacaktır. (Ya da taksici Hamzullah size bunları zaten ilk fırsatta öğretecektir.)
Bu maddeyi birebir uygulamaktansa, -mış gibi yapmak daha doğru bir yaklaşım olabilir. - 13. Garaj çıkışı ve dar park yerleri gibi alanlara girip çıkma.
- 14. Daha sonra tek başınıza yerinden hareket ettirebilecek şekilde motosikleti park etme. (Mesela yokuş aşağı bir garaj girişinin sonu kötü bir fikirdir.)
Değişen koşulların yarattığı farklı öncelikler de söz konusu olabilir.
Bunlardan en yaygın olarak karşılaşacağın, rüzgârlı havada motosiklet sürüşü mesela.
Benzin istasyonuna ilk gidiş
- 1. Para ve kredi kartlarınızı koyacak düzgün bir yer bulma.
Bunun motosiklet eğitimi alanına girmesinin nedeni “dikkat”. Motosiklet haricindeki konular ile ne kadar az ilgilenirseniz, o kadar rahat edersiniz. - 2. İstasyonun içinde arka freni de hafifçe kullanarak yavaşça pompaya ulaşmak. (Unutmayın benzin istasyonları dünyanın en kaygan yerleridir!)
Benzinlik girişinden, yola çıkış noktanıza kadar buz pisti varmış gibi düşünün! - 3. Doğru tip benzin ile depoyu doldurma, lastik basınçlarını ve sıvı seviyelerini kontrol etme.
- 4. Motor yağı seviyesini kontrol etme. (Motosikletin el kitabında yazıldığı şekilde.)
- 5. Bunları yaparken kask, mont, eldiven vs yi düşürmeden güvenli bir şekilde nereye koyacağını öğrenme
- 6. Arabalar ön camlarını, motosikletler kask vizörünü temizler.
Motosiklet eğitimi; temelde, motosiklet hakimiyeti ve viraj becerilerine dayanmaktadır.
Motosiklet Eğitimi |Temel viraj becerileri
- 1. Fren ya da vites kullanmaya gerek olmadan hafif bir virajı yavaşça alma. Kollar dirsekten kırık, bakış viraj çıkışında. Bacaklar ile motosikleti tutarak…
- 2. Fren ya da vites kullanmaya gerek olmadan hafif bir virajı normal hızda alma.
- 3. Viraj girişine kadar sadece gaz kapatarak yavaşlayarak gelme ve hafif bir virajı biraz daha hızlı alma.
- 4. Virajdan önce gaz kapatıp, fren yaparak yavaşlama ve normal bir virajı kontra ile alma.
- 5. Virajdan önce gaz kapatıp, fren yaparak yavaşlamak, gaz açabileceğiniz bir vitese düşmek, sert bir virajı kontra ile gaz açarak alma. Her zamanki gibi, kollar kırık, bakışlar ileride ve motosikleti bacaklar ile tutmuş halde olma. Vites viraja girmeden önce düşürülmelidir, viraj içinde değil!
- 6. Hızlı bir virajda gözleri (Kafayı, kaskı) ufuk çizgisi ile hizalama. Boyundan düzeltme.
- 7. Çukur ve engellerin etrafından geçme. Bakış, engelden kaçağınız noktada ve ileride olmalıdır.
- 8. Otopark a geri dönüş. Önce bir yöne sonra diğerine doğru daireler ve 8 çizme. Bu çok önemli bir beceridir ve acemiler için olduğunu düşünüp hor görülmemelidir. Hatta sadece iyi sürücüler bunları doğru dürüst becerebilir.
Engeller ve bozuk zeminler üzerinde frenleme
En az gitmek kadar önemli durmak. Motosiklet eğitimi almayacaksanız dahi, frenlere hakim bir motosiklet sürücüsü olmak, sizi zor durumda kalmaktan kurtarabilir. Bazn hayatınız da buna bağlıdır.
- 1. Düzgün zeminde sert fren yapma. İki freni beraber kullanma. İlk başta ön freni nazikçe sıkıp ön süspansiyon kapandıkça daha fazla ve arttırarak sıkma. Kolların gidona baskı uygulamasına izin vermeden gevşek bırakma. Unutmayın motosikleti durdurabilen ön frendir. (Chopper ve cruiserlar istisnadır, ön teker bağlantı konumları itibariyle arka freni daha çok kullanmak durumundadırlar.)
- 2. Sadece ön freni kullanarak düzgün zeminde sert fren yapma. Süspansiyona kapacak zamanı verip baskıyı giderek arttırama.
- 3. 1. Maddeyi aynen uygulayarak daha kısa mesafede durmaya çalışmak.
- 4. Sadece arka fren ile bozuk zeminde frenleme.
- 5. Bozuk zeminde daha çok arka freni kullanarak ve vites düşürerek fren yapma. Debriyajı arka tekeri kilitlemeyecek şekilde yumuşakça bırakma.
Yeni nesil motosikletlerde sürüş yardımcıları sayesinde bu konunun önemi azaldı. Ama pratik yapmakta fayda var elbette. Sürüş yardımcısı teknolojilere sahip de olsanız, motosikletinizin böyle bir durumda nasıl tepki verdiğini biliyor olmanız gerekir. - 6. Dik bir yokuştan inerken düşük vites ve hafifçe arka fren kullanma.
- 7. Tümseğe yaklaşırken yavaşlama. Kendinizi gidondan kuvvet alarak çekmeden ağırlığınızı seleden kaldırma.
- 8. Bozuk zeminde ilerlemenin sırrı, gözleri bozuk zemine kilitlememektir. Neyin üzerinden geçeceğinizi bilin hazırlıklı olun ve gitmek istediğiniz noktaya odaklanın gerisini motosikletiniz halledecektir.
Bu başlıklar altında ilave maddelerin olabilir. Anladığın üzere; yarı şaka, çoğu ciddi olarak kaleme alınmış listelerden oluşuyor. Yukarıda belirttiğim gibi, soruların veya ilave etmek istediğin konular varsa yorum bölümünde iletebilirsin. Bu sayede, okuyan motorcu arkadaşlarımız daha kapsamlı bir listeden faydalanma imkânı bulacaktır.
Hatalarımız olacaktır. Hatalar olmasaydı, kazalar olmazdı. çok sık hata yaptığını farkediyorsan, belki de Motosiklet Sürerken En Sık Yapılan 5 Hata yazısına da bir göz atmalısın!
Tekeriniz düz bassın.
Yazının devamı için
